Spreken is zilver, zwijgen is goud, of toch niet?

tekst: mr. I.G.J. (Ingeborg) van den Broek

De zwijgplicht in de ontslagregeling in relatie tot de meldplicht in de Wkkgz.

Het komt vaak voor: een zorginstelling wil het dienstverband van een medewerker beëindigen wegens bijvoorbeeld disfunctioneren of ongewenst gedrag en doet dat via een vaststellingsovereenkomst. Negen van de tien keer bevat zo’n overeenkomst een bepaling dat partijen over en weer geen uitlatingen zullen doen die schadelijk kunnen zijn voor de andere partij bij de overeenkomst of woorden van gelijke strekking; een soort zwijgplicht.

Als zorginstelling dient u zich te realiseren dat een dergelijke afspraak met de werknemer in sommige gevallen niet nagekomen kan worden. Soms heeft u namelijk een meldplicht op grond van de Wet Kwaliteit Klachten en Geschillen in de Zorg (Wkkgz). De Wkkgz verplicht de zorginstelling – die onder de werkingssfeer van de wet valt – een aantal situaties onverwijld bij de IGZ te melden. Het gaat om de volgende gevallen:

1. Een calamiteit die bij de zorgverlening heeft plaats gevonden;

2. Geweld in de zorgrelatie;

3. Beëindiging van een (arbeids)overeenkomst met een disfunctionerende zorgverlener.

Betekent dit dat ieder ontslag van een disfunctionerende zorgverlener moet worden gemeld?

Nee dat hoeft niet, maar de scheidslijn is niet altijd helder. Het uitvoeringsbesluit bepaalt dat het bij disfunctioneren moet gaan om ‘ernstig tekortschieten in het functioneren’. Het doel/uitgangspunt van de Wkkgz is dat de zorgaanbieder goede zorg levert. Je zou verwachten dat het ‘ernstig tekortschieten in het functioneren’ betrekking moet hebben op de zorgrelatie c.q. het zorginhoudelijke functioneren en/of de veiligheid van de patiënt/cliënt. Toch wordt vrijwel nergens in de wet of de toelichting daarop ‘het ernstig tekortschieten in het functioneren’ op die manier ingeperkt. Moet een ‘ernstig tekortschieten in het functioneren’ dat verder los staat van de zorgrelatie of patiëntveiligheid, dus ook worden gemeld?

Onlangs is een dergelijke casus voorgelegd aan de Inspectie. De Inspectie oordeelde dat er geen redenen waren om aan te nemen dat een ernstig risico bestond voor de veiligheid van cliënten of de zorg of anderszins het leveren van goede zorg. De melding werd daarmee afgesloten. Wel werd de melding als signaal toegevoegd aan het inspectiedossier. Hieruit lijkt te volgen dat een dergelijk geval in principe wel moet worden gemeld. Er worden echter geen maatregelen genomen omdat de kwaliteit van de zorg niet in het geding is.

Indien u een meldplicht heeft maar deze plicht niet nakomt, kan aan de zorgaanbieder een boete of last onder dwangsom worden opgelegd. Bij het sluiten van een vaststellingsovereenkomst met een ‘zwijgplicht’ dient u zich als zorginstelling dus te realiseren dat u mogelijk niet mag zwijgen, maar moet spreken. Houd daar bij het opstellen van de vaststellingsovereenkomst rekening mee. Zo nodig kunnen we u daarin uiteraard adviseren.

Let op: ook de Wmo kent een zekere meldplicht. Valt uw instelling niet onder de werkingssfeer van de Wkkgz, dan kan er nog een meldplicht bestaan op grond van de Wmo. Die meldingen moeten meestal worden gedaan bij de GGD.
Kunnen wij u helpen?

Velden met een (*) zijn verplicht

Om spam te voorkomen, vragen wij u onderstaande aan te vinken.