Afwijken van beleidsregels verruimd

Tekst: mr. J.P. (Jeroen) Hoegee

Terug naar overzicht

In de overheidspraktijk wordt vaak gebruik gemaakt van beleidsregels. Beleidsregels worden gebruikt om het handelen van het bestuursorgaan richting te geven indien het bijvoorbeeld gaat om de gebruikmaking van bevoegdheden waarbij het bestuursorgaan een zekere afwegingsvrijheid heeft. De beleidsregels dragen aldus bij aan een consistente en consequente besluitvorming door het bestuursorgaan.

Uit de Algemene wet bestuursrecht (Awb) volgt dat het bestuursorgaan bij het nemen van besluiten handelt overeenkomstig het eigen beleid. De beleidsregels bepalen in de regel dus in belangrijke mate het handelen van het bestuursorgaan.

In de Awb is een zogenaamde inherente afwijkingsbevoegdheid opgenomen. Dit houdt in dat van de beleidsregel mag worden afgeweken als het handelen conform de beleidsregel voor een of meer belanghebbenden gevolgen heeft die wegens bijzondere omstandigheden onevenredig zijn in verhouding tot de met de beleidsregel te dienen doelen.

In de praktijk doet zich soms de vraag voor wanneer van dergelijke bijzondere omstandigheden sprake is. De Raad van State heeft hierover op 26 oktober 2016 een belangrijke uitspraak gedaan.

Voorheen was het zo dat op grond van vaste rechtspraak onder bijzondere omstandigheden geen omstandigheden werden verstaan die al in de beleidsregels waren verdisconteerd. Met deze uitspraak zet de Raad van State een nieuwe koers in. De Raad van State is nu, anders dan voorheen, van oordeel dat omstandigheden die in de beleidsregel zijn verdisconteerd, dan wel daarin verdisconteerd geacht moeten worden, niet buiten beschouwing gelaten mogen worden. Dat betekent dat het bestuursorgaan bij de beantwoording van de vraag of sprake is van bijzondere omstandigheden die dwingen tot afwijking van het eigen beleid alle omstandigheden van het geval moet betrekken. Dat kunnen dus óók omstandigheden betreffen die al in de beleidsregels zijn verdisconteerd.

Met deze uitspraak is de mogelijkheid om gebruik te maken van de afwijkingsbevoegdheid verruimd.

Kunnen wij u helpen?

Velden met een (*) zijn verplicht

Om spam te voorkomen, vragen wij u onderstaande aan te vinken.