Duidelijke taal; meer mogelijkheden voor het kiezen van een externe advocaat bij de rechtsbijstandsverzekeraar

tekst mr. L.R. (layla) Verhagen

Terug naar overzicht

In Nederland bestaat de mogelijkheid om een rechtsbijstandverzekering af te sluiten. In ruil voor het betalen van een periodieke premie bent u verzekerd van juridische hulp als u een juridisch conflict krijgt. Rechtsbijstandsverzekeraars probeerden geschillen dan zelf te behandelen door eigen juristen/advocaten of bij externe advocaten die door haar werden aangewezen. Veel verzekerden wilden echter zelf een advocaat uit kunnen kiezen. Verzekeringsmaatschappijen waren echter van mening dat zij dit recht konden uitsluiten in hun polisvoorwaarden. Over deze problematiek is de afgelopen tijd op diverse fronten geprocedeerd tussen verzekeringsmaatschappijen en verzekerden. Inmiddels heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie (hierna: HvJ EU) de strijd beslecht.

En het resultaat? DAS duidelijke taal.

De wet en de rechter

Ingevolge Europese wetgeving mag een verzekerde voor rechtsbijstand op kosten van de verzekeringsmaatschappij een externe advocaat inschakelen indien er sprake is van een “gerechtelijke of administratieve procedure”. De vraag is echter wat verstaan moet worden onder een “gerechtelijke of administratieve procedure”.

Het HvJ EU had op 7 november 2013 in haar arrest Sneller/DAS de situatie omtrent deze problematiek al een stukje duidelijker gemaakt. Het Hof oordeelde dat een verzekerde in administratieve en gerechtelijke procedures geen genoegen hoeft te nemen met een werknemer van de verzekeraar; de verzekerde heeft recht op rechtsbijstand door een advocaat. Hoewel deze uitspraak van het HvJ EU op zichzelf helder lijkt, is gebleken dat rechtsbijstandsverzekeraars ook na deze uitspraak het begrip “gerechtelijke of administratieve procedure” zo restrictief mogelijk interpreteren. Volgens rechtsbijstandsverzekeraars hadden verzekerden in ontbindingsprocedures bij het UWV en bezwaarprocedures in het bestuursrecht geen recht op een vrije advocaatkeuze.

Hierover ontstond een conflict tussen een verzekerde en diens rechtsbijstandsverzekeraar. Uiteindelijk heeft de Hoge Raad het HvJ EU gevraagd om duidelijkheid te verschaffen over de reikwijdte van het begrip “gerechtelijke of administratieve procedure”. Met andere woorden: valt een procedure bij het UWV en/of een bezwaarschriftprocedure ook onder het begrip “gerechtelijke of administratieve procedure”?

Duidelijke taal

Voorgaande vraag is in twee recente arresten door het HvJ EU met “ja” beantwoord. In het eerste arrest ging het om een ontslagprocedure bij het UWV (Zaak C-460/14 Massar). De verzekerde vroeg aan DAS rechtsbijstand vergeefs of deze de kosten wilde betalen voor rechtsbijstand door een externe advocaat. DAS gaf niet thuis. Het HvJ EU oordeelde echter dat ook deze procedure onder het begrip “gerechtelijke of administratieve procedure” valt.

In het tweede arrest ging het om een administratieve bezwaarprocedure tegen het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Dit centrum stelt vast op welke zorg iemand recht heeft op grond van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. Ook in die bezwaarprocedure had de verzekerde volgens het HvJ EU recht op een vrije advocaatkeuze

Uit deze twee arresten van het HvJ EU volgt dat verzekerden ook in ontslagprocedures bij het UWV en in bezwaarprocedures in het bestuursrecht recht hebben op vrije advocaatkeuze

Gevolgen

De rechtsbijstandsverzekeraar dient ook bij ontslagprocedures bij het UWV en bezwaarprocedures in het bestuursrecht de verzekerde te wijzen op de mogelijkheid om een externe advocaat te kiezen. DAS geeft aan dat wanneer de verzekerde van die mogelijkheid gebruikmaakt, DAS de redelijke en noodzakelijke kosten van die advocaat zal vergoeden. Volgens een schatting van het Verbond van Verzekeraars gaat het jaarlijks om 40.000 tot 60.000 zaken. Voor de verzekerde is het mogelijk om in bestuurlijke procedures waar zij zelf haar advocaat heeft betaald, deze kosten terug te claimen bij de rechtsbijstandsverzekeraar.

Kunnen wij u helpen?

Velden met een (*) zijn verplicht

Om spam te voorkomen, vragen wij u onderstaande aan te vinken.